Onvoldoende bemiddeling bij conflict tussen ouder en gastouder

Klachtenloket Kinderopvang



Commissie: kinderopvang    Categorie: opzegging    Jaartal: 2026
Soort uitspraak: bindend advies   Uitkomst: gegrond   Referentiecode: 1360952/1364769

De uitspraak:

Waar gaat de uitspraak over?

De commissie oordeelt dat de gastouderopvang ten onrechte eenzijdig is beëindigd. De ouder had de overeenkomst niet opgezegd en er was geen gewichtige reden om de opvang stop te zetten. Ook heeft het gastouderbureau onvoldoende geprobeerd te bemiddelen voordat het de beëindiging bevestigde. De klacht is daarom gegrond, maar de opvang hoeft niet te worden hervat omdat de ouder daar inmiddels geen gebruik meer van wil maken.

De volledige uitspraak

Onderwerp van het geschil

De consument heeft de klacht voorgelegd aan de ondernemer.

Het geschil in deze procedure betreft de vraag of de eenzijdige opzegging van de overeenkomsten betreffende de gastouderopvang van de twee kinderen van de consument gerechtvaardigd was.

Standpunt van de consument

Voor het standpunt van de consument verwijst de commissie naar de overgelegde stukken. In de kern komt het standpunt op het volgende neer.

De consument maakt voor haar kinderen [naam a] en [naam b] gebruik van opvang bij mevrouw [naam gastouder] (hierna: de gastouder), via bemiddeling en begeleiding door de ondernemer. Op 21 september 2026 heeft tijdens een overdrachtsmoment een gesprek plaatsgevonden over de opvang. De consument heeft daarbij onder meer gevraagd of zij de slaapruimte van haar jongste kind mocht bekijken. De gastouder heeft dit geweigerd. Volgens de consument reageerde de gastouder geïrriteerd op haar vragen en gaf zij aan dat het wellicht beter was als de consument andere opvang zocht. De consument heeft aangegeven dat zij daarover wilde nadenken en dat andere opvang niet zomaar geregeld was. Zij heeft de opvang niet opgezegd en evenmin ingestemd met beëindiging op een bepaalde datum.
Op 24 september 2026 ontving de consument een afschrift van een e-mail van de gastouder aan de ondernemer. Daarin stond dat gezamenlijk was besloten de opvang te beëindigen en dat 27 oktober 2026 de laatste opvangdag zou zijn. De consument heeft hiertegen direct bezwaar gemaakt. Op 28 september 2026 heeft de ondernemer niettemin bevestigd dat de opvang voor beide kinderen per 1 november 2026 zou eindigen.

De gastouder heeft de consument daarnaast meegedeeld dat per 1 november 2026 een ander gezin zou starten. Dit versterkte bij de consument de indruk dat voor haar kinderen geen plaats meer was en dat zij niet langer welkom was.

De consument vindt dat de ondernemer haar kant van het verhaal onvoldoende heeft gehoord en geen daadwerkelijke poging heeft gedaan om tussen haar en de gastouder te bemiddelen. Door de opzegging en de communicatie daarover heeft zij onvoldoende vertrouwen om haar kinderen nog naar de gastouder te brengen. Vanaf 28 september 2026 heeft zij geen opvang meer afgenomen. Zij is alleenstaande moeder en heeft andere opvang moeten zoeken. Zowel zij als haar moeder heeft daarvoor werkdagen moeten aanpassen. Volgens de consument heeft het wegvallen van de opvang bovendien tot inkomensderving geleid.

Aanvankelijk wilde de consument dat de opvang zou worden voortgezet en dat een gesprek zou plaatsvinden over herstel van de samenwerking. Zij had steeds aangegeven dat zij de kinderen zonder zo’n gesprek niet met voldoende vertrouwen kon brengen. Tijdens de mondelinge behandeling heeft zij verklaard dat zij inmiddels, mede na kennisneming van de schriftelijke verklaring van de gastouder, geen vertrouwen meer heeft in een terugkeer. Ook als de opzegging ongedaan zou worden gemaakt, zou zij haar kinderen niet terugbrengen. Voor haar zoon is inmiddels een andere opvang gevonden, waar hij kort voor de zitting is begonnen met wennen. Voor haar dochter is nog geen vervangende opvang geregeld. De consument wenst uiteindelijk beëindiging zonder de kosten vanaf 28 september 2026 te hoeven dragen. Daarnaast verzoekt zij vergoeding van haar inkomensderving.

Standpunt van de ondernemer

Voor het standpunt van de ondernemer verwijst de commissie naar de overgelegde stukken. In de kern komt het standpunt op het volgende neer.

De ondernemer stelt dat de gastouder als zelfstandige heeft besloten de opvang te beëindigen. Volgens de terugkoppeling van de gastouder had de consument aangegeven dat reguliere kinderopvang mogelijk beter bij haar paste en dat zij naar andere opvang zou zoeken. Naar aanleiding daarvan heeft de gastouder een einddatum bepaald. De ondernemer erkent dat de aanvankelijke mededeling dat sprake was van een gezamenlijke beëindiging onduidelijkheid heeft veroorzaakt.

De ondernemer heeft de consument uitleg gegeven over het besluit en meegedeeld dat beide kinderen tijdens de opzegtermijn welkom bleven. Dat de consument daarvan geen gebruik heeft gemaakt, betekent volgens de ondernemer niet dat de overeengekomen betalingsverplichting vervalt. Verder is aangeboden mee te denken over een andere gastouder. In het eigen dorp waren geen plaatsen beschikbaar, maar in Drachten en omgeving kon naar mogelijkheden worden gezocht. De consument zou op dit aanbod niet zijn teruggekomen.

De ondernemer wijst erop dat jaarlijks een risico-inventarisatie wordt uitgevoerd, waarbij ook de slaapruimte wordt gecontroleerd. De komst van een nieuw gezin per november vormde volgens de ondernemer niet de aanleiding voor de beëindiging: dat gezin zou aanvankelijk op andere dagen worden opgevangen. De ondernemer erkent een eigen verantwoordelijkheid voor begeleiding, bemiddeling en communicatie, maar benadrukt dat de beslissing van de gastouder afkomstig is.

Beoordeling van het geschil

De commissie heeft het volgende overwogen.

In deze verkorte procedure staat de vraag centraal of de overeenkomsten betreffende de opvang van de kinderen van de consument eenzijdig mochten worden opgezegd.

Geen beëindiging met wederzijds goedvinden
Uit de stukken en uit het verhandelde tijdens de hoorzitting volgt niet dat de consument de opvang heeft opgezegd of heeft ingestemd met beëindiging per eind oktober 2026. Het uitspreken door de client tegen de gastouder, van twijfel over de passendheid van de opvang of het voornemen om naar alternatieven te kijken, kan niet zonder meer als een opzegging worden aangemerkt. Daarvoor is een voldoende duidelijke verklaring nodig, dan wel gedrag waaruit de wederpartij redelijkerwijs mocht afleiden dat de consument de overeenkomst wilde beëindigen.

De consument heeft op 24 september 2026 via WhatsApp laten weten dat geen einddatum was afgesproken en dat zij het vreemd vond dat de gastouder die zelf had bepaald. Ook in haar e-mail van 27 september 2026 aan de ondernemer heeft zij uitdrukkelijk betwist dat de opvang gezamenlijk was beëindigd. Van belang is bovendien dat de gastouder in haar schriftelijke verklaring van 27 oktober 2026 vermeldt dat tijdens het gesprek niet expliciet is afgesproken dat de opvang zou eindigen. De gastouder heeft zelf aan het gesprek de gevolgtrekking verbonden dat de opvang moest stoppen en daaraan een einddatum gekoppeld.

De ondernemer had onder deze omstandigheden niet mogen uitgaan van een beëindiging met wederzijds goedvinden. De latere mededeling van de consument dat zij wegens het ontstane gebrek aan vertrouwen de kinderen voorlopig niet zou brengen, maakt dit niet anders. Daarmee heeft zij de eerdere eenzijdige beëindiging niet alsnog aanvaard.

Algemene Voorwaarden
De ondernemer hanteert eigen algemene voorwaarden.

Artikel 5 lid 3 van de eigen algemene voorwaarden geeft de ondernemer en de ouder het recht de overeenkomst schriftelijk met een termijn van een maand op te zeggen. Voor opzegging door de ondernemer noemt dit beding geen inhoudelijke gronden. Artikel 12 van de bemiddelingsovereenkomsten kent daarnaast een regeling voor onmiddellijke opzegging wegens niet-nakoming of andere zwaarwichtige redenen. Die afzonderlijke regeling neemt de onbeperkte mogelijkheid van een gewone opzegging volgens artikel 5 lid 3 niet weg.

Ambtshalve toetsing Algemene Voorwaarden
Ingevolge ECLI:NL:HR:2023:198 dient de commissie bij de beoordeling van het voorliggende geschil van het volgende uit te gaan:

– een opvangovereenkomst als de onderhavige is een overeenkomst van opdracht in de zin van artikel 7:400 BW;
– op deze overeenkomst is artikel 7:408 BW van toepassing. Op grond van dit artikel kan een ondernemer de overeenkomst alleen opzeggen indien sprake is van gewichtige redenen;
– artikel 7:408 BW is dwingend recht, dat wil zeggen dat daarvan niet mag worden afgeweken in het nadeel van de consument en wanneer een bepaling in de algemene voorwaarden van artikel 7:408 BW in die zin daarvan afwijkt – dus in het nadeel van de consument – die bepaling uit de algemene voorwaarden buiten toepassing moet worden gelaten (met andere woorden: de ondernemer kan dan op die bepaling geen beroep doen). Die bepaling wordt dan aangemerkt als onredelijk bezwarend en oneerlijk.

Naar het oordeel van de commissie laten de eigen algemene voorwaarden die ondernemer hanteert meer ruimte voor opzegging van de overeenkomst dan de wetgever in artikel 7:408 BW heeft bedoeld. De ondernemer heeft in artikel 5 lid 3 van de algemene voorwaarden onvoldoende geobjectiveerd in welke situaties en bij welke risico’s sprake is van een gerechtvaardigde reden voor opzegging.

Voor de consument biedt dit onvoldoende duidelijkheid en ontstaat een risico op willekeur. Naar het oordeel van de commissie is artikel 5 lid 3 van de eigen algemene voorwaarden van de ondernemer dan ook als onredelijk bezwarend en daarmee oneerlijk aan te merken. De commissie zal deze bepaling dan ook buiten toepassing laten. Dit betekent dat de commissie dit geschil niet aan de eigen algemene voorwaarden van de ondernemer, maar slechts aan de wet zal toetsen.

In het verlengde van het vorengaande ligt ter beantwoording voor de commissie de vraag voor of in het onderhavige geschil sprake is van een gewichtige reden in de zin van artikel 7:408 lid 2 BW.

Sprake van een gewichtige reden?
De commissie is van oordeel dat geen gewichtige reden voor de eenzijdige opzegging is gebleken. Dat de consument zich wilde beraden op de vraag welke vorm van opvang het beste bij haar gezin paste en mogelijk naar andere opvang zou zoeken, rechtvaardigt niet dat de gastouder vervolgens zelf een einddatum vaststelde en de ondernemer die beëindiging bevestigde. Ook de door de gastouder beschreven irritaties over vragen, ophalen en vakantieplanning maken in het geheel niet duidelijk waarom voortzetting van de opvang redelijkerwijs niet langer mogelijk was.

De consument mocht vragen stellen over de verzorging en opvangomgeving van haar kinderen. Haar verzoek om de slaapruimte te mogen bekijken is op zichzelf begrijpelijk en redelijk en kan daarom geen gewichtige reden voor beëindiging opleveren. Dat de ondernemer de slaapruimte heeft gecontroleerd, doet daar in het geheel niet af.

Wijze van opzegging
Ook de wijze waarop de opzegging tot stand is gekomen, voldoet niet aan de zorgvuldigheid die van de ondernemer mocht worden verwacht. Op grond van artikel 3 lid 2 van zijn algemene voorwaarden behoort begeleiding van de opvang tot zijn taak. Artikel 13 van diezelfde voorwaarden verwijst de ondernemer bij onopgeloste klachten naar de bemiddelingsmedewerkers. Artikel 14 van de overeenkomsten tussen de consument en de gastouder voorziet bij meningsverschillen eveneens in bemiddeling en advies door het gastouderbureau. Van de ondernemer mocht daarom worden verwacht dat hij, voordat hij de beëindiging als een voldongen feit bevestigde, beide standpunten onderzocht en zich inspande om tot een oplossing te komen.
Hoewel de ondernemer met de betrokkenen heeft gecommuniceerd, is van een daadwerkelijke poging tot bemiddeling onvoldoende gebleken. Een gezamenlijk gesprek is niet georganiseerd of concreet aangeboden. De ondernemer heeft vooral het perspectief en het besluit van de gastouder toegelicht en vervolgens de beëindiging bevestigd. Daarmee heeft hij onvoldoende onderzocht of de verschillen van inzicht konden worden overbrugd en of beëindiging van de opvang kon worden voorkomen.

De mededeling dat de kinderen gedurende de opzegtermijn welkom bleven, maakt de opzegging niet alsnog gerechtvaardigd of zorgvuldig. Hetzelfde geldt voor het algemene aanbod om naar een andere gastouder buiten het dorp te zoeken. Een opzegtermijn en een mogelijk alternatief nemen het ontbreken van een toereikende opzeggingsgrond en voorafgaande bemiddeling niet weg.

Of de komst van een ander gezin de feitelijke aanleiding voor de opzegging was, kan in het midden blijven. Ook zonder dat dit komt vast te staan, concludeert de commissie dat voor de eenzijdige opzegging geen toereikende grond bestond en dat deze onvoldoende zorgvuldig tot stand is gekomen. De klacht over de eenzijdige opzegging is daarom gegrond.

Gevolgen van het oordeel
Een ongerechtvaardigde eenzijdige opzegging geeft in beginsel aanleiding tot herstel van de opvang. Tijdens en mede naar aanleiding van de mondelinge behandeling heeft de consument echter uitdrukkelijk verklaard dat zij haar kinderen ook bij het ongedaan maken van de opzegging niet meer naar deze gastouder wil brengen. De commissie acht dit, gelet op de gang van zaken rond de opzegging en het uitblijven van daadwerkelijke bemiddeling, begrijpelijk. Zij zal daarom geen hervatting van de opvang opleggen. Het inmiddels ontbreken van vertrouwen bij de consument maakt de eerdere opzegging niet alsnog gerechtvaardigd.

Voor zover de consument verzoekt om beëindiging met ingang van 28 september 2026, het vervallen of terugbetalen van opvangkosten vanaf die datum en vergoeding van inkomensderving, gaat het om de financiële afwikkeling van de beëindiging. De onderhavige verkorte procedure laat echter geen ruimte om hierover een beslissing te nemen. Deze verzoeken kunnen in een reguliere procedure worden voorgelegd. Over de verschuldigdheid van de betreffende kosten en een eventuele beëindiging met terugwerkende kracht wordt met dit bindend advies dan ook geen oordeel gegeven.
Derhalve wordt als volgt beslist.

Beslissing

– verklaart de klacht over de eenzijdige opzegging gegrond;
– bepaalt dat de opvang niet hoeft te worden hervat, nu de consument daarvan geen gebruik meer wil maken;
– verklaart de consument niet-ontvankelijk in haar verzoeken tot terugbetaling van opvangkosten en vergoeding van inkomensderving, voor zover deze in de onderhavige verkorte procedure zijn voorgelegd.

Bovendien dient de ondernemer overeenkomstig het reglement van de commissie een bedrag van € 25,00 aan de consument te vergoeden ter zake van het klachtengeld.

Aldus beslist door de Geschillencommissie Kinderopvang, bestaande uit de heer mr. A.R.O. Mooy, voorzitter, de heer Y. Dragstra, mevrouw J.M.A. van Haren, leden, in aanwezigheid van mevrouw mr. P.G.L. Koolen, secretaris, op 3 november 2026.